Сахабыт сиригэр Култуура сыла биллэриллибит сылыгар өр кэмҥэ биллибэккэ сылдьыбыт бастакы грампластинка көстүбүтүн туһунан үтүө сурах Өрөспүүбүлүкэбит күнүн иннинэ тилийэ көттө. Өссө буолаары буолан бу грампластинкаҕа Екатерина Захарова- Саха Күөрэгэйэ “Кэҕэ” диэн ырыата суруллубут. Бу туһунан билсээри Эмис нэһилиэгин Е.А. Захарова -Саха Күөрэгэйэ аатынан култуура дьиэтин дириэктэрэ Анжелика Иванованы кытта сибээскэ тахса сырыттыбыт.
“Дьэ кырдьык олох наһаа соһуччу, үөрүүлээх сонун кэлэн олус үөрэн олоробут. Миэхэ бу үтүө сонуну Национальнай бибилэтиэкэ кылаабынай бибилэтиэкэрэ, грампластинкалар историяларын үөрэтиигэ ылсан үлэлии сылдьар Сардаана Васильевна Алексеева иһитиннэрдэ. Бэйэм бу иннинэ Национальнай бибилэтиэкэҕэ киирэн үлэлээн тахсыбытым. Сардаана Васильевна бастакы грампластинка 1939 сыллаахха тахсыбыта, онно саха ырыаһыттара уһуллубуттарын туһунан элбэхтик суруйаллар. Бэйэм эмиэ элбэхтик көрдөөтүм, үөрэттим диэн этэр. Кини грампластинканы көрдөөн баран булбакка, баҕар суох пластинканы кэпсииллэрэ дуу диэн кытта санаан ылбыт эбит. Былырыын Санкт Петербурга командировкаҕа сылдьыбыт уонна Национальнай бибилэтиэкэҕэ 1940 сыллаах “Каталог грампластинок” ылан көрбүт. Онно 1939 сыллаахха Екатерина Захарова уонна Анна Егорова ырыалара киирбит грампластинка тахсыбытын туһунан үчүгэй баҕайытык информация суруллубут. Онон чахчы тахсыбыт эбит диэн бигэтик санаан грампластинканы көрдүүр үлэтин саҕалаабыт. Быйыл ыам ыйыгар Москваҕа эмиэ командировкаҕа бараары сылдьар буолан, өссө төгүл грампластинка туһунан билээри хаартыска уонна киинэ докумуоннар фондаларыгар сурук суруйбут. Бу архыыптан өссө кини икки сыллааҕыта суруйса сылдьан эмиэ туоһуласпыт эбит. Онно архыыпка маннык пластинка суох диэн эппиэттээбиттэр. Ол да буоллар өссө биирдэ көрөргө көрдөспүт, онно каталог ыыппыттар да ол каталогка пластинка суох эбит эрээри, бу ситэритэ суох каталог диэбиттэр. Онон туохха наадыйаргын суруй диэбиттэрин, суруйан ыыппыт. Арай онно түргэн баҕайытык оннук пластинка баар эбит диэн суруйбуттар уонна хаартыскатын ыыппыттар.
Онно долгуйан, грампластинкалар историяларын үөрэтэр киһи, Сахабыт сиригэр бастакы грампластинканы булан долгуйан ытамньыйан ылбытын эппитигэр, бэйэм да эмиэ наһаа долгуйдум, этэргэ диэри сүрэҕим күүскэ да күүскэ тэптэ. Кырдьыга да санаан көрүҥ, 87 сыл устата бу Екатерина Захаровабыт “Кэҕэ” диэн ырыаны ыллаан уһултарбыт пластинката харалла сыппыт. Сардаана Васильевна ыам ыйыгар Москваҕа анал көҥүллээх тиийэн, бу пластинканы тутан-хабан көрөн, ырыалары уһулан аҕалыахтаах. Дьэ онон өссө долгутуулаах күммүт иннибитигэр. Биһиги Сардаана Васильевнаҕа махталбыт муҥура суох. Бу курдук идэтигэр бэриниилээх киһи баар буолан, аан бастакы грампластинкабыт көһүннэ. Көһүннэ өссө Өрөспүүбүлүкэбит күнүгэр, Култуурабыт сылыгар. Бу бэйэтэ туспа бэлиэ дии саныыбын”, — диэн Анжелика Александровна бэрт сэргэх сэһэннээх буолла.
“Амма олоҕо” хаһыат