Алтан нэһилиэгэр ырааһырдыы ыйдара биллэриллибиттэринэн олохтоохтор, тэрилтэлэр, түөлбэлэр уопсай дьыалаҕа – нэһилиэк ыраас-чэбэр буоларыгар кыттыһаллар. Күргүөмнээх субуотунньуктар ыытыллан кыралыын улаханныын бука бары кытталлар.
Биһиги Алтаммыт Амма улууһун хотугулуу-арҕаа өттүн ылар, Өлүөнэ өрүскэ түһэр Суола үрэх кытылыгар турар. Нэһилиэк сирэ үрэх кыйа 260 миэтирэ үрдүккэ сытар, онон Амма өрүс эргин сытар сирдэртэн, улуус кииниттэн күнүн-дьылын көрдөрүүлэрэ уратылаахтар. Үрдүк сиргэ олорорбутунан, хаарбыт хойутуу ууллар, сүрүн ыраастаныы кэмнэрэ сир кууруута, ыам ыйын ортото, бүтүүтэ саҕаланаллар. Бу нэдиэлэ түмүктэниитэ нэһилиэк түөлбэлэрин олохтоохторо күргүөмүнэн тахсаннар уулуссалар кытыыларын ыраастаатылар, түөлбэлэрин сөхсүттүлэр. Ол курдук, «Ыраас түөлбэ» күрэс аахсыйаҕа «Аргыс», «Кэскил» уонна «Эрэл» түөлбэлэр кыттыстылар. Маныаха сүрүн ирдэбили тутуһан, оҕону бэйэ холобурунан үлэҕэ иитии уонна дьиэ-кэргэнинэн бириэмэни туһалаахтык атаарыы диэн сыаллаах-соруктаах түөлбэ олохтоохторо оҕолорун кытары тэҥҥэ тахсаннар субуотунньуктаатылар. Бу курдук субуотунньуктар сэбиэскэй кэми санаталлар, түөлбэ олохтоохторун сомоҕолууллар. Саамай кылаабынайа — оҕону тулалыыр эйгэҕэ болҕомтолоохтук сыһыаннаһарга, төрөөбүт түөлбэ сирин-уотун кыратыттан ыраастыы, хомуйа сылдьарга такайаллар буоллаҕа. Төһө да кус болдьоҕо үгэннээн турдар, түөлбэлэр эр дьонноро уопсай дьыалаҕа хото ылыстылар, ыарахан, сүгүү-көтөҕүү өттүн кыайа туттулар, хомуллубут бөҕү тутатына сыбаалкаҕа тиэйдилэр.
Түөлбэлэри ыраастааһыҥҥа уопсайа 98 киһи, ол иһигэр 30 оҕо, икки чааһынай тиэхиникэ кыттыыны ыллылар. Көхтөөх субуотунньук түмүктэрэ нэһилиэгинэн Ньукуолун күнүн бэлиэтээһин тэрээһинигэр биллэриллиэхтээх. Саха оҕото төрөөбүт буоруттан силистэнэн-мутуктанан иитилиннэҕинэ, кини үтүө үгэстэрин чахчы этигэр-хааныгар иҥэриннэҕинэ, сиэр-майгы ситиитин, тулалыыр эйгэҕэ харыстабыллаахтык, чэнчистик сыһыаннаһыыны кыратыттан утумнаатаҕына эрэ саха омук быһыытынан чэчирии сайдара саарбаҕа суох. Биир эрэ күнүнэн муҥурдаммакка, ыраастык-чэбэрдик тутта сылдьыаҕыҥ, оҕолорбутугар, ыччаттарбытыгар үтүө холобур буолуоҕуҥ!
Татьяна АТЛАСОВА