Амматааҕы Ф. Потапов аатынан норуот айымньытын сыанатыгар саха норуотун тапталлаах, талааннаах ырыаһыта Екатерина Захарова- Саха Күөрэгэйэ кылгас эрээри, олус чаҕылхай, умнуллубат суолу хаалларан барбыт олоҕун көрдөрөр үҥкүүлээх-дьүрүллээх испэктээх сүрэхтэниитэ буолла. РФ уопсай үөрэхтээһинин туйгуна, Амма улууһун, Амма нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо Марианна Ефимова айан-тутан таһаарбыт онус испэктээҕэ буолар.
Быйылгы сылга Екатерина Афанасьевна Захарова төрөөбүтэ 105 сыла. Марианна Васильевна бу испэктээҕин өссө кини төрөөбүтэ 100 сылыгар сценарийын суруйан бэлэмнээбитэ. Ол эрээри хамсык ыарыы туран сыанаҕа кыайан турбакка хаалбыта. Ол гынан баран, испэктээх күн сирин көрөн, көрөөччүгэ тахсан, кини үбүлүөйдээх сылыгар 105 киһини хабан турбута бэйэтэ туспа дьикти.
“Наһаа үчүгэй улахан үлэ оҥоһуллубут. Маннык үлэ үгүс сыраны эрэйэр. Элбэх кэлэктиип кыттыбыта сөхтөрөр. Бу испэктээх улахан тапталынан оҥоһуллубута биллэр. Манна бэйэбит киэҥ сиргэ үлэлии, үөрэнэ сылдьар ырыаһыт кыргыттарбыт, Саха өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх артыыската Екатерина Захарова, музыка үрдүкү оскуолатын устудьуонката Анастасия Черноградская кыттыбыттарыттан наһаа астынным. Кинилэр аттыларыгар оонньоон, тэҥҥэ ыллаһан оҕолорбут, улахан да дьон элбэххэ үөрэнэллэр, уопут ылаллар, Аммабыт култуурата сайдыытыгар улахан кылаат буолар. Хас да кэлэктиип кыттыстаҕына сомоҕолоһуу үөскүүр, биир тыыҥҥа иитэр. Бөлөхтөр эрэ буолбакка, салайааччылар эмиэ биир санааҕа кэлэллэр. Онон кыттыбыт дьоҥҥо бука барыларыгар махтал, испэктээхтэхтэн дуоһуйууну ыллым”, — диэн Аммабыт эмиэ биллэр туруорааччы режиссера, Абаҕатааҕы У. Нохсоороп аатынан култуура дьиэтин “Мааска” тыйаатыр устуудьуйатын салайааччыта Евгения Попова бэркэ долгуйан, үөрэн туран санаатын үллэһиннэ.
Испэктээххэ Саха Күөрэгэйин эдэр уонна улааппыт сааһа көрдөрүллэн, ол оруолларын икки чахчы да киэҥ сиргэ ыллыы сылдьар ырыаһыт кыргыттарбыт толорбуттарын көрөөччүлэр дохсун ытыс тыаһынан хас биирдии толорууларын иһиттилэр. Ол курдук Саха күөрэгэйэ оҕо сааһын, баара эрэ 16-лаах кыысчаан ырыа абылаҥар ылларан үөрэнэ барарын В.А. Босиков аатынан үрдүкү музыка оскуолатын үһүс кууруһун устудьуонката, бу соторутааҕыта РФ үтүөлээх, СӨ норуодунай артыыската Нина Чигирева сырдык аатыгар ыытыллыбыт вокалистар уонна концертмейстардар өрөспүүбүлүкэтээҕи аһаҕас күрэхтэрин бастакы истиэпэннээх лауреата Анастасия Черноградская олус үчүгэйдик оонньоото. Настя бэйэтэ “Сир симэҕэ” Арассыыйа оҕо көрдөрүүлээх ансаамбылын выпускницата буолар.
“Мин Екатерина Захарова -Саха Күөрэгэйин туһунан кини “Кэҕэ” уонна “Ат таптала” диэн ырыатынан кини айар үлэтин кытта билсибитим. Испэктээхпит үрдүк таһымҥа барда. Түүн хойукка диэри репетициялаан, барыта этэҥҥэ ааста диэн үөрэбит. Бу испэктээххэ учууталбын кытта оонньоон, элбэххэ үөрэнним, долгуйдум. Инникитин үөрэхпин бүтэрэн, тыйаатырга үлэлиир, олохпун ырыаны кытта сибээстиир былааннаахпын”, — диэн этэр Анастасия.
Анастасия испэктээххэ Екатерина Захарова элбэх ырыатын толобутун таһынан, олус үчүгэйдик бэйэтин артыыс быһыытынан көрдөрдө. Оруолун көрөөччүгэ тириэрдэн, бары долгуйа, Саха Күөрэгэйэ ырыаһыт буолан тахсарын, бииргэ төрөөбүт балтылаах быраатын кытта хайдах курдук сылаас сыһыаннааҕын, аҕата ыалдьан суох буолуутун курутуйа, тэҥҥэ кини аһыытын үллэстэн, үөрэххэ киирэн улахан тыйаатырга ыллыырын сэгэйэ үөрэн көрдүлэр Онтон Саха Күөрэгэйэ улаатан, үлэһит буолан дойдутугар кэлэн үлэтин, балыстаах быраатын бэйэтигэр ылан олордон, тыйаатырга ырыаһыт быһыытынан үлэтин Суорун Омоллоон аатынан опера уонна балет тыйаатырын сүрүн солистката, СӨ үтүөлээх артыыската, норуоттар икки ардыларыннааҕы X национальнай “Онегин” опера ырыаһыттарын бириэмийэтин улахан күрэһин кыайыылааҕа Екатерина Захарова толордо. Манна биһиги Екатерина толоруутугар урут Саха Күөрэгэйэ көмүс лыҥкынас куолаһынан ыллаабыт операттан партияларын истэн, букатын улахан опера тыйаатырыгар олорор курдук буоллубут. Хас биирдии ырыа үрдүк таһымҥа толоруллан көрөөччүлэр “браво” хаһыынан доҕуһуоллаатылар. Манна даҕатан эттэххэ, Екатерина Захарова сольнай кэнсиэрин бу ахсынньы 17 күнүгэр Амматыгар кэлэн тэрийэр уонна биир дойдулаахтарын долгуйа кэтэһэр.
“Бу испэктээххэ үөрэнээччибин кытта оонньоотум. Настя маладьыас. Ырыа бөҕөтүн үөрэппит. Биһиги кинини кытта үөрэхпитигэр бырагыраамабытыгар киирэр ырыаларбытын үөрэттэхпит дии. Биир уруокка барытын сиппэккин. Ол да буоллар Настя испэктээхэ Екатерина Захарова элбэх ырыатын үчүгэй баҕайытык толордо. Уопсайынан испэктээх үрдүк таһымҥа ааста. Марианна Васильевна режиссер быһыытынан элбэх кэлэктииби түмэн улахан үлэни ыыппыт. Онон манна кыттыбыт кэлэктииптэргэ махтал, бары наһаа маладьыастар. Мин бэйэм тылым да аҕыйах, массовканы кытта улаханнык алтыспаппын. Ырыаларбын аҕыйах хонукка кэлэн үөрэттим. Ахтыыларга баалларынан толорбут партияларын аан бастаан үөрэтэн ыллаатым. Урут кини Туйаарыма Куотун эрэ билэр этим. Бу испэктээххэ Марианна Васильевна Саха Күөрэгэйин айар үлэтин көрдөрбүт, ол олус табыллыбыт, чаҕылхай”, — диэн Екатерина Гаврииловна санаатын үллэһиннэ.
Олус уустук үҥкүүлээх-дьүрүскэннээх испэктээххэ элбэх кэлэктиип кыттыбытын бары бэлиэтээтилэр. Ол курдук чахчыта да манна хас да бөлөх түмсэн, биир айымньы буолан тахсыбыта, режиссер туруорар, аттарар, салайар, хамсатар талаанын көрдөрөр. Марианна Васильевна Эмис нэһилиэгин кытта айымньылаах үлэтинэн биэс испэктээҕи туруорбут. Онтон уопсайа кини режиссер, сценарист быһыытынан бу онус, этэргэ диэри үбүлүөйдээх испэктээҕэ буолар. Ол курдук манна Эмис нэһилиэгин “Эйгэ” тыйаатырын бөлөҕө, Амма 1№-дээх оскуолатын учууталлара, “Сир симэҕэ” Арассыыйа көрдөрүүлээх ансаамбыла, А.А. Черемных аатынан оҕо ускуустубатын преподавателлэрэ, Ф. Потапов аатынан норуот айымньытын дьиэтин “Үрдэл” ансаамбыла күүстэрин түмэн туох да бэртээхэй, киһи дуоһуйа көрөр испэктээҕин бэлэхтээтилэр.
“Олус долгутуулаах испэктээҕи көрдүм. Испэктээх бары кыттыылаахтара оруолларын олус чугастык ылынан оонньууллара тута биллэр. Сүрүн оруолга онньообут Эмистэн силистээх-мутуктаах саха оператын сулуһа Екатерина Захарова уонна музыка үрдүкү оскуолатын үөрэнээччитэ Анастасия Черноградскайа испэктээҕи олус киэргэттилэр. Бары араас тэрилтэлэргэ үлэлиир, дьиэлээх-уоттаах дьону, оскуола оҕолорун бииргэ түмэн итинник дириҥ хорутуулаах музыкальнай испэктээҕи туруорары ситиспит режиссер Марианна Ефимоваттан сөхтүм. Испэктээх аны сотору Дьокуускай куорат көрөөччүлэрин дьүүлүгэр тахсар эбит. Бары кыттааччыларга онно ситиһиини баҕарабын”, — диэн РФ суруналыыстарын Сойууһун чилиэнэ, СӨ Бэчээтин туйгуна Татьяна Павлова көрөөччү быһыытынан бэйэтин санаатын үллэһиннэ.
Бу курдук сылдьыбыт эрэ дьон ахсынньы аан даам тымныытын аахсыбакка кэлэн, ускуустуба биир кэрэ эйгэтигэр кыттыһан, дууһалыын сылаанньыйан тарҕастылар. Испэктээх бары кыттааччыларын, режиссер Марианна Ефимованы саҥа айымньы сүрэхтэниитэ этэҥҥэ ааспытынан истиҥник эҕэрдэлиибит, махтал тылларын этэбит.
“Амма олоҕо” хаһыат