Бүгүн, бэс ыйын 8 күнүгэр Арассыыйа уонна Саха сирин суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, “Гражданскай килбиэн” бэлиэ хаһаайына, Сулҕаччы, Соморсун нэһилиэктэрин, Амма улууһун бочуоттаах олохтооҕо, элбэх ырыа буолан көппүт, дьоҥҥо сөбүлэппит хоһооннору айан таһаарбыт бэйиэт Семен Спиридонович Капитонов күн сирин көрбүт үбүлүөйдээх күнэ. Бэйиэт лоп курдук 75 сааһын туолла.
Семен Спиридонович 1951 сыллаахха самаан сайын сатыылаан, сылаас күннэр саҕаланан эрдэхтэринэ, бэс ыйын 8 күнүгэр Сулҕаччы нэһилиэгэр күн сирин көрбүтэ.
“Төрөппүттэрим, аҕам Капитонов Семен Спиридонович сааһын тухары колхозка, совхозка, сэбиэскэ-партийнай, хаһаайыстыбаннай салайар үлэҕэ үлэлээбитэ. Ийэм, Васильева Евдокия Алексеевна Сулҕаччыга фельдшеринэн, сэбиэдиссэйинэн ананан кэлэн, аҕабар кэргэн тахсан, Амманы иккис дойду оҥостубута. Төрдө- Таатта. Мин 1968 сыллаахха Соморсун аҕыс кылаастаах оскуолатын бүтэрбитим. Салгыы үөрэнэ диэн ийэм дойдутугар, Таатта Ытык Күөлүгэр барбытым. Онон оскуоланы манна, 1970 сыллаахха бүтэрбитим. Оскуолабын бүтэрэн баран икки сыл дойдубар, Соморсуҥҥа кэлэн урукку Ленин аатынан колхозка бороон көрбүтүм. Онтон 1972 сыллаахха омук тылын үөрэтэр баҕалаах Иркутскай куоракка Хо Ши Мин аатынан омук тылын институтугар романскай тыллар факультеттарын устудьуона буолбутум. 1977 сыллаахха үөрэхпин бүтэрэн француз уонна немец тылларын үөрэтэр учуутал идэтин баһылаабытым. Бастакы үлэбин саҕалаабыт оскуолабынан Абаҕа орто оскуолата буолар. 1978 сыллаахха суруйар баҕам хаайан, улуус хаһыатыгар литсотруднигынан киирбитим. Онтон кэлин улуустааҕы үөрэх салаатын инспекторынан, методиһынан, Соморсуҥҥа интернат сэбиэдиссэйинэн, оскуола дириэктэринэн, учууталынан, култуура дьиэтин дириэктэринэн, култуура улуустааҕы салалтатыгар инспекторынан үлэлээбитим”, — диэн Семен Спиридонович олоҕун суолун ахтар.
Бэйиэт бастакы хоһооннорун 1970 сыллаахха, Тааттаҕа оскуоланы бүтэрээри сылдьан «Оһуокай» диэн хоһоон суруйбута. Ол хоһооно улуустааҕы “Коммунист” хаһыакка бэчээттэммитэ.
Онтон Иркутскайга үөрэнэ сылдьан эмиэ суруйар иэйиитэ уһуктан, дойдутун да ахтан хас да хоһоонун улуустааҕы “Коммунизм тутуутугар” хаһыакка ыыппыта. Онтон өрөспүүбүлүкэ бэчээтигэр бастакы хоһооно 1978 сыллаахха тахсыбыта. Ити сылтан кыралаан хоһоонноро бэчээттэнэн, Семен Капитонов бэйиэт быһыытынан аата биллэн барбыта. 1984 сыллаахха XI эдэр суруйааччылар сүбэ мунньахтарыгар кини айымньыларын бэлиэтээн, литератураҕа саҥа аат быһыытынан билиммиттэрэ.
“Бу кэм миэхэ гражданскай тиэмэттэн лирикаҕа көһүү быһыытынан бэлиэ. Ол курдук “Хатыҥнар сайыны түһүүллэр” диэн хоһооннор хомуруунньуктарыгар киирбит айымньыларым бары кэриэтэ таптал, төрөөбүт дойду айылҕатын кэрэтин туһунан этилэр. Дьэ итинтэн ыла өрөспүүбүлүкэ бэчээтигэр үгүстүк көстөр, аатым ааттанар, бэчээттэнэр буолбутум. “Кыым” хаһыакка “Хотугу сулус” сурунаалга эмиэ таһаарар буолбуттара. Араадьыйанан хоһооннорбун артыыстар ааҕаллара, бэйэбин эмиэ хаста да устан эфиргэ таһаарбыттара. Аны хоһооннорум ырыа буолан биллэн барбыттара”, — диэн этэр Семен Спиридонович.
Семен Капитонов ырыа буолан көппүт хоһоонноро элбэхтэр. Кини өссө 50 сааһыгар ырыа буолбут хоһооно 80-чаны чугаһатар этэ. Ырыаны айбыт мелодиһа 60-ча киһи диэн бэлиэтэммитэ. Кини хоһоонноругар биллиилээх мелодистар Владимир Заболоцкай, Егор Неустроев-Тулуйхан, Алексей Бандеров, Галина Мамонтова, Егор Айаан, Василий Еремеев, Николай Андросов, Сергей Расторгуев, Бүөккэ Бөтүрүөп, бэйэтин биир дойдулаахтара Афанасий Кузьмин, Дмитрий Емельянов, Серафим Ксенофонтов уонна да атын элбэх ырыа айааччы дьүрүллэри суруйбуттара. Саха норуодунай бэйиэтэ Бүөтүр Тобуруокап Семен Капитонов туһунан бу курдук этэн турар:
“Семен Капитонов ырыа куттаах бэйиэт. Кини суруйбут хоһоонноро үгүстэрэ ырыа буолан ылланар аналлаахтар. Ол кини поэзиятын уратыта. Маны тэҥэ Семен Капитонов лирическэй уонна патриотическай иэйиилэр дьүөрэлэһиилэригэр олоҕуран төрөөбүт дойдуга, айылҕаҕа таптал тематыгар үгүстүк суруйбут, сүрэҕинэн аһаран, дууһатынан айманан хоһоон арааһын айбыт бэйиэт”.
“Оо, кэрэ даҕаны буоллаҕыҥ,
Олоҕум күн дьоло – Аммакам,
Тыыннааҕым тухары аныаҕым,
Эйиэхэ бар дьоммор ырыабын”
Бу курдук Семен Капитонов олорон кэлбит олоҕун устата Амматын таптаан, кини туһунан туойан, чахчы да айар таҥара оҥостон кэллэ. Өссө да айа тута тур, ырыа куттаах бэйиэппит Семен Спиридонович!
“Амма олоҕо” хаһыат