Амма чаҕылхай сулуһугар анаммыт ахтыы киэһэтэ сылаас эйгэҕэ ааста

Ахсынньы аан даам тымныыта сатыылаан турдаҕына, А.А. Черемных аатынан оҕо ускуустубатын дьиэтигэр Амма биир киэн туттар сулуһа, чахчы да эргиччи талаанаах  Дмитрий Емельянов төрөөбүтэ 70 сылыгар анаммыт ахтыы киэһэтэ олус истиҥ, иһирэх эйгэҕэ ааста. Улууһун сайдыытыгар, кини айылҕата чөл хааларыгар бары билиитин, кыаҕын ууран туран үлэлээбит, олус нарын ырыалары суруйан хаалларбыт дьоһун киһи туһунан чугас дьоно, доҕотторо ыраахтан-чугастан олорон ахтан-санаан аастылар, иэйиилээх тыыннаах ырыалара ылланнылар.


Алгыһы туойбут талааннаах мелодист, уопсастыбаннай диэйэтэл, Амма патриота Дмитрий Емельянов төрөөбүтэ 70 сылыгар  анаммыт киэһэ А.А. Черемных аатынан оҕо ускуустубатын саалатыгар кинини истиҥник саныыр, күн бүгүнүгэр диэри талааныгар сүгүрүйэр дьон толору муһуннулар. Саалаҕа Амматааҕы кыраайы үөрэтэр түмэл (дириэктэр А.Б.-Алгыс уола) Емельяновтар дьиэ кэргэттэрин кытта туруорбут баай ис хоһоонноох быыстапкаларын кэлбит дьон бары сэргии, баҕар сорохтор Дмитрий Спартаковыһы саҥа харахтарынан арыйан көрдүлэр.

Ордук сэргээн кини боростуой харандааһынан, уруучукунан уруһуйдаабыт уруһуйдарын сөҕө көрдүлэр. Быыстапкаҕа маны тэҥэ кини улуус салалтатыгар олорон Амма өрүһү харыстааһыҥҥа турууласпыт докумуоннара эмиэ болҕомтону тарта. Ону сэргэ элбэх ырыа күрэхтэриттэн, фестиваллартан кэлбит вымпеллар, дипломнар хайдах курдук ураты талааннаах киһи биһиги ортобутугар олорон, үлэлээн, кылгас эрээри, чаҕылхай олоҕу олорон ааспытын кэрэһэлээтилэр. Ахтыы киэһэтин режиссерунан Амма улууһун култуураҕа уонна норуот айымньытын салалтатын кылаабынай режиссера Раиса Шадринова үлэлээн,  тэрээһин барыытын  биэс түһүмэххэ арааран, онтон киэһэни кыраайы үөрэтэр түмэл салаатын салайааччыта Вера Шилова бэрт хомоҕой тылларынан кэпсээн, ахтыы оҥорооччулары билиһиннэртээн олус табыллыбыт тэрээһин буолла.

Онон бу киэһэ кыттыылаахтара, төһө да Дмитрий Спартаковиһы билэр буоллаллар, кинини өссө төгүл тула өртүттэн бэрт сиһилии билистилэр.  Ол курдук “Сүрэҕин чопчута -Кыыс Амма”, “Эн комсомол – мин дьолум”, “Защита реки Амга”, “Дьиэ кэргэн -биһигэ”, “Ырыа- айар кутун этитиитэ” түһүмэхтэргэ бииргэ алтыспыт доҕотторо, чугас дьоно истиҥ ахтыылары оҥордулар. Бу иһитиннэриилэртэн биһиги Амма талааннаах ыччатын, ыарахан ыарыы олус эрдэ, баара суоҕа 46 сааһыгар илдьэ барбатаҕа буоллар, өссө төһөлөөҕү айыа-тутуо хаалбыта буолуой диэн курутуйа саныы, кини эргиччи талаанын сөҕө-махтайа иһиттибит. Чахчы да үгүс киһи бэлиэтээбитинэн хайдахтаах курдук уол этэй, Дмитрий Спартакович Емельянов! Ол курдук  кини доҕоро, бииргэ алтыһан үлэлээбит СӨ Үөрэҕириитин туйгуна Михаил Жирков, бииргэ үөрэммит доҕотторо СӨ үп уорганнарын бэтэрээнэ, “Гражданскай килбиэн” бэлиэ хаһаайына Любовь Гаврильева, РФ уопсай үөрэхтээһинин бочуоттаах үлэһитэ, Учууталлар учууталлара, СӨ Үөрэҕириитин туйгуна Антонина Поскачина, комсомолга бииргэ алтыспыт кэллиэгэлэрэ, доҕотторо  Москуба куораттан судаарыстыбаннай сулууспа бэтэрээнэ Людмила Васильева, Дьокуускайтан ЫБСЛКС обкомун бастакы сэкэрэтээринэн үлэлээбит, билигин Киин быыбардыыр хамыыһыйа бэрэссэдээтэлэ Евгений Федоров, ЫБСЛКС обкомун иккис сэкэрэтээринэн үлэлээбит Александр Власов, СӨ тырааныспарын комплексын туйгуна, СӨ суолун хаһаайыстыбатын бочуоттаах үлэһитэ, Амма улууһугар ЫБСЛКС райкомун сэкэрэтээринэн үлэлээбит Николай Стручков, төрөппүт уола “Бастакылар хамсааһыннара” региональнай салаатын бырайыактары олоххо киллэрэр салаа салайааччыта Андрей Емельянов, бииргэ төрөөбүт балта Надежда Стручкова,  дьиэ кэргэнинэн доҕотторо Светлана Кузьмина, Вера Сивцева, уопсастыбаннай эколог Анна Шишигина, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, ускуустуба кандидата Виктория Григорьева бэйэлэрин ахтыыларыгар Дмитрий Спартакович талааннаах салайааччы, мелодист эрэ быһыытынан буолбакка, киһи быһыытынан олус болҕомтолооҕун, иһирэҕин, уйанын бэлиэтээтилэр, бэлиэ түгэннэрин аҕыннылар.

Манна Дмитрий Спартакович оскуола эрдэҕиттэн чаҕылхай сулус буоларын, барыга талааннааҕын, ис иһиттэн интеллигент буоларын, эрэллээх доҕорун, салайааччы быһыытынан приниципальнайын, бэйэтин санаатын туруорсарын, баары баарынан этэрин, Амма өрүһү харыстааһыҥҥа күүскэ үлэлээбитин, онтон ырыа айааччы быһыытынан олус уйан дууһалааҕын, ураты атын куоластааҕын, кини ырыалара иэйиилээхтэрин, кэргэн, аҕа, убай быһыытынан дьиэ кэргэнигэр бэриниилээҕин, болҕомтолооҕун, истиҥин бэлиэтээтилэр. Чахчы да маннык киһи хас биирдии кинини билэр киһи сүрэҕэр төһө да суох буолбута ырааттар, син биир чугас буоллаҕа. Ону бу киэһэ өссө төгүл кэрэһэлээтэ. Хас биирдии түһүмэхтэринэн Дмитрий Емельянов иэйиилээх истиҥ ырыалара тыыннаах, гитара доҕуһуолунан толоруллуннулар. Ол курдук Валерий Кириллин, Дмитрий Наумов, Владимир Захаров, Матрена Соловьева, Юрий Орестов, Демьян Гоголев,  Ирина Васильева, Анна Чемезова, улуус култууратын үлэһиттэрин толорууларыгар ылламмыт ырыалары кэлбит дьон дохсун ытыс тыаһынан көрүстүлэр, сорох түгэҥҥэ тэҥҥэ ылластылар даҕаны.

Амма улууһун култуураҕа уонна норуот айымньытыгар салаатын салайааччыта Иван Иванов  төһө да тымныы буоллар, наһаа сылаас эйгэлээх киэһэ буолбутун, дириҥ ис хоһоонноох быыстапка турбутун, элбэх ырыа толоруллубутун этэн туран, Иван Гоголев хоһоонугар, Дмитрий Емельянов дьүрүлүгэр “Доҕордуу буолуоҕуҥ” диэн ырыа ыччат өрөгөй ырыатын буолуон сөптөөх диэн эттэ уонна салгыы кини айар үлэтин, олоҕун ыччат дьоҥҥо тириэрдэр үлэ барыахтаах диэн бэлиэтээтэ. Түмүккэ Дмитрий Спартакович бэйэтин толоруутугар “Баҕа санаа” ырыата саала иһигэр кутуллан барыбытын долгутта, онтон бу ырыаны Анна Акимова салайааччылаах “Үрдэл” вокальнай ансамбыл иилэ хабан ыллаан, ону бары бииргэ толорон оннук өрө көтөҕүллэн, алгыстанан ахтыы киэһэтэ сылаас санааны хаалларда. Бу киэһэ кэлбит дьон Дмитрий Спартакович төрөппүт уола Андрей Муслим Магомаев репертуарыттан “Синяя вечность” диэн ырыаны толорбутун, ону кытта сиэнэ Соня Решетникова дьүөгэтинээн Лиля Стручковалыын үҥкүүтүн дохсун ытыс тыаһынан доҕуһуоллаатылар. Утум салҕанар, талаан кыым буолан саҕыллар…

«Мин кэлбит дьоҥҥо дириҥник махтанабын.  Наһаа истиҥ киэһэ ааста. Дмитрий Спартакович төһө да суох буолбута 25 сыл аастар саала толору киһи кэлбитэ олус долгутуулаах. Мин тэрийээччилэргэ махталбын тириэрдэбин. Дьон Дмитрий Спартакович үлэлээбит үлэтин саныыллара, сыаналыыллара наһаа истиҥ, үөрэ иһиттим», — диэн кэргэнэ Наталья Прокопьевна санаатын тириэрдэр.

«Амма олоҕо» хаһыат

Читайте дальше