Бүгүн от ыйын 5 күнүгэр, Амма улууһун биир патриота, кини сайдыытыгар бэйэтин кэмигэр күүскэ үлэлээбит, бар дьонугар дьолу баҕаран ыллаан-туойан ааспыт, умнуллубат ырыалары хаалларбыт Дмитрий Емельянов баара буоллар 70 сааһын томточчу туолуо этэ.


Амма биир чаҕылхай уола  Дмитрий Спартакович Емельянов 1955 сыл от ыйын 5 күнүгэр учуутал дьиэ кэргэҥҥэ күн сирин көрбүтэ. Оҕо сааһа Абаҕаҕа ааспыта. Онтон Аммаҕа көһөн киирэннэр, орто оскуоланы манна бүтэрэр. Оскуолаҕа Дмитрий олус көхтөөх, туох баар уопсастыбаннай үлэҕэ барытыгар кыттар комсомолец этэ. Орто оскуоланы бүтэрээт биир саастыылаахтарын курдук ытык иэһин төлүү Сэбиэскэй Аармыйаҕа сулууспалыы барбыта. Онно ракетнай байыаннай чааска олус үчүгэйдик сулууспалаабыта. Ханна да көхтөөх ыччат, эмиэ дойдутугар курдук манна уопсастыбаннай үлэҕэ куруутун кыттара, инники сылдьыбыта.

Аармыйаттан кэлээт төрөппүттэрин курдук учуутал буолар баҕалаах Саха судаарыстыбаннай  университетын омук тылын факультетыгар немец тылын учууталын идэтигэр үөрэнэ киирбитэ. Манна үөрэнэ сылдьан айар-тутар доҕотторун кытта “Сэргэлээх уоттара” диэн түмсүү тэрийбиттэрэ. Дмитрий өссө оскуолаҕа үөрэнэ сылдьан бэйэтэ гитараҕа оонньуурга үөрэммитэ. Дьэ ол дьарыга манна киниэхэ  өссө арыллан, туспа ансамбыл тэринэн ыллаабыттара-туойбуттара, элбэх доҕоттордоммута. Үөрэнэ сылдьан иккис сылыгар эмиэ бу факультекка үөрэнэр кэрэ Наталья кыыһы кыыһы сүрэҕинэн сөбүлээн ыал буолбуттара.

1981 сыллаахха үөрэҕин бүтэрээт, дьиэ кэргэнин кытта Аммаҕа көһөн кэлэн Амма аҕыс кылаастаах оскуолатыгар учууталлыы киирбитэ. Эдэр исписэлиис нэһилиэк, улуус олоҕор көхтөөх кыттыыны ылан барбыта. Сыл үлэлээбитин кэнниттэн, салайар, ыччаты түмэр дьоҕурдаах уолу көрөннөр ЫБСЛКС райкомугар сэкэрэтээринэн, онтон ЫБСЛКС райкомун 2-с сэкэрэтээринэн анаабыттара. Бу кэмҥэ Амма сирэ-уота кырыс сири баһылааһыҥҥа өрөспүүбүлүкэҕэ флагман буолбута. Дмитрий Спартакович Олом Күөл, Сэргэ Бэс, Мээндиги, Булун, Лээги курдук учаастактарга ыччат кэлэн үлэлииригэр элбэхтэ сүүрбүтэ-көппүтэ. Бу кэмҥэ кини өссө мелодист быһыытынан биллэн-көстөн барбыта. “Дружба” ансаамбылы кытта Новосибирскай куоракка ыытыллыбыт норуоттар икки ардыларынааҕы политическай ырыа күрэҕэр ситиһиилээхтик кыттыбыттара. Бу кэмҥэ дойдуга бэриниилээх буолуу туһунан ис хоһоонноох ырыалар фестиваллара, күрэхтэрэ күүскэ ыытыллыбыттара. Дмитрий Спартакович доҕотторун кытта “Мирный поет мире” диэн ырыа күрэҕэр эмиэ хас да төгүл ситиһиилэммиттэрэ, кинилэри билэр буолбуттара. Ырыа айарын сэргэ киэһэ соло буолла эрэ, тэтэрээккэ уруһуйдуурун сөбүлүүрэ.

Онтон 90-с сыллар үүммүттэрэ. Бу кэмҥэ Дмитрий Спартакович оройуоннай Сэбиэт бэрэссэдээтэлинэн үлэлии сылдьара. Кини биир бастакынан Амма өрүс көмүскэлигэр туруммута, бөлөхтөрү салайбыта.  Кини ис иһиттэн култууралаах, интеллигент этэ. Бу дуоһунаска Сэбиэттэр эстиэхтэригэр диэри үлэлээбитэ, ханна да куоппатаҕа. Дмитрий Спартакович салайар дьоҕурунан оройуоннай Сэбиэт бэрэссэдээтэлинэн эрэ буолбакка, ССКП райкомун агитацияҕа уонна пропагандаҕа салаатын салайааччытынан, олохтоох бэйэни салайыныы баар буолбутугар улуус дьаһалтатыгар баһылыгы социальнай боппуруостарга солбуйааччынан үлэлээбитэ. Ити кэнниттэн Дьокуускайга киирэн Дьиэ кэргэн уонна оҕо саас кэмитиэтигэр, СӨ тас сыһыаннаһыыларын сибээһин министиэристибэтигэр эппиэттээх дуоһунастарга үлэлээбитэ. Талааннаах салайар дьоҕураах Амма биир чаҕылхай ыччатын ыарахан ыарыы баара суоҕа 46 сааһыгар сырыттаҕына илдьэ барбыта…

Дмитрий Спартакович туһунан сиһилии “Амма олоҕо” хаһыаппыт от ыйын 11 күнүнээҕи нүөмэригэр ааҕаарын.

“Амма олоҕо” хаһыат

 

Читайте дальше