Бүгүн саха дьоно барыта ытыктыы ааттыыр киһибит, сахалыы мындыр толкуйдаах, айыы итэҕэлин илдьэ сылдьар, Саха сирин аатырбыт тимир ууһа, Духуобунас академиятын академига, бөһүлүөк, этнограф, хомусчут Борис Федорович Неустроев- Мандар Уус күн сирин көрбүт күнэ. Ытык киһибит бүгүн, алтынньы 20 күнүгэр 80 сааһын томточчу туолла.
Саха сирин аатырбыт тимир ууһа, Духуобунас академиятын академига, бөһүлүөк, этнограф, хомусчут Борис Неустроев – Мандар Уус 1945 сыллаахха алтынньы 20 күнүгэр Таатта улууһун Баайаҕатыгар күн сирин көрбүтэ. Оскуоланы Мэҥэ Хаҥалас Төҥүлүтүгэр бүтэрбитэ. Үлэһит киһи быһыытынан үлэтин 1969 сылтан саҕалаабыта, бастаан хачыгаарынан, онтон физкультура учууталынан, онтон 2005 сылтан Байаҕантай орто оскуолатын дириэктэрин солбуйааччытынан, “Мандар» студия салайааччытынан айамньылаахтык үлэлээбитэ.
Борис Федорович туоска, таҥаска, маска, тимиргэ ойуулары – оһуордары норуоттан уонунан сылларга бүтүн Саха сирин эт атаҕынан эргийэн, тойон ыҥырыа хонуу сибэккититтэн талан мүөт хомуйарыныы сыралаһан, наардаан – сааһылаан классификация оҥорбута наукаҕа солбуллубат суолталаах. Хас биирдии альбомҥа хантан, кимтэн, хаһан ылыллыбыта суруллан, бэлиэтэнэн киирбитэ бигэ итэҕэллээх уонна махталлаах. Ойуубут – мандарбыт баайыттан, эгэлгэтэ – эриэккэһэ элбэҕиттэн муҥура суох сөҕөбүт – махтайабыт. Көрбүтүн – билбитин, оҥорбутун сыа – сым курдук ытыспытыгар ылынабыт.
Мандар Уус ойууларыгар саха норуотун олоҕо – дьаһаҕа, олоҕун укулаата дьэҥкэтик көстөр. Сахалар киһини хайдах өрө туталлара, харыстыыллара, удьуорун – утумун салгыырыгар өспөт сүбэлэрэ көҥүллүк көстөллөр. Хас биирдии ойуу – орнамент туһунан суолталаах, аналлаах, дириҥ ис хоһоонноох, саха төрүт культуратын, итэҕэлин дириҥник өйдүөххэ сөп. Олох уопута, итэҕэлбит, өркөн өйө ситимнэһэ сылдьаллар. Борис Федорович саха ойуутун – мандарын дириҥэтэн, кэҥэтэн өй – санаа таһымыгар дабатан таһаарбытын кэрэхсиэххэ эрэ сөп. Бары ойууларыгар былыргыга, үгэстэргэ сыһыана, билэргэ – көрөргө дьулуһуута, ыччакка, кэлэр кэмҥэ кэпсиир баҕата мэҥэ бэлиэ курдук биллэ сылдьар. Санаатын күүһүн, дьулуурун кыаҕын тарбаҕын талаана харыс да хаадбакка умсугуйа устубута киһини сөхтөрөр, астыннарар. Норуот маастара Борис Федорович Неустроев – Мандар Уус сахатын норуотун кэрэтин халлаан сулуһунуу тэлгэтэ тэнитэн бар дьонугар көрдөрбүтэ – бараммат махтал тойугунан туоллун!
Ытыктыыр, сүгүрүйэр киһибитигэр, Борис Федоровичка ытык сааһынан ис сүрэхтэн эҕэрдэбитин аныыбыт, чөл туругу, бары үтүөнү баҕарабыт. Бүгүн кини күн сирин көрбүт үтүө күнүгэр, ытык сааһын туолар өрөгөйдөөх күнүгэр Амматааҕы киин бибилэтиэкэ кини үлэлэринэн быыстапка туруорда. Манна хас биирдии альбомҥа киирбит оһуор-мандар хантан, кимтэн, хаһан ылыллыбыта суруллан, бэлиэтэнэн киирбитэ бигэ итэҕэллээх уонна махталлаах. Кэлиҥ, сылдьыҥ, сэргээн, ытык киһибит үлэтин билсиҥ!
Елизавета СИДОРОВА, кииннэммит бибилэтиэкэ ааҕааччыны кытта үлэтин салаатын кылаабынай бибилэтиэкэрэ