Болугур нэһилиэгэр ырыа аргыстаах, алгыстаах айаннаах, саха норуотун ырыатыгар – тойугар үгүс көлүөнэ дьону уһуйбут, ытыктыыр киһибит Майрод Александрович Ноговицын төрөөбүтэ 85 сылыгар анаммыт «Үктэл, олук — история» диэн истиҥ иһирэх ахтыы киэһэтэ буолан ааста.
Ахтыы киэһэбитигэр Майрод Александрович аймах- билэ дьоно, доҕотторо, бииргэ алтыспыт, үлэлээбит дьоно – сэргэтэ мустан, олус истиҥник ааста. Ол курдук Амма улууһун баһылыга Степан Кузьмин, Болугур нэһилиэгин баһылыга Андрей Петров, Майрод Александрович күндү кэргэнэ Клавдия Кузьминична оҕолорунаан, сиэннэринээн, Дьокуускай куораттан бииргэ төрөөбүт балта, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ Светлана Александровна уонна кини кэргэнэ СӨ искусствотын үтүөлээх деятелэ, композитор Егор Неустроев, өр сылларга бииргэ үлэлээбит, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, Амма улууһун култуураҕа уонна норуот айымньытын салалтатын фондаҕа исписэлииһэ Ольга Судинова, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, баянист Василий Неустроев уонна Майрод Александрович салайбыт 50-тан тахса сыл өрөспүүбүлүкэ, улуус, нэһилиэк сыанатыгар ыллыы сылдьар, СӨ сыанатын бэтэрээннэрэ, хор кыттыылаахтара ыалдьыттаатылар. Бу киэһэ Майрод Александрович сөбүлээн ыллыыр кэрэ ырыалара ылланнылар, истиҥ ахтыы тыллар этилиннилэр. Күндүтүк саныыр, ытыктыыр киһибит сырдык мөссүөнүгэр сүгүрүйэн туран сибэкки дьөрбөтүн ууран, архыып фондатыттан видеонан урукку сылларга, Улуу Кыайыы 50 сылыгар ылламмыт ырыалары көрөн-истэн, Майрод Александрович 2015 сыллаахха Дьокуускай куоракка “Кэпсиим дойдум туһунан” Болугур нэһилиэгин уус – уран самодеятельнаһын кэнсиэригэр “Я, гражданин Советского Союза” диэн хоһоону ааҕарын көрбүппүт олус күндү уонна долгутуулаах буолла.
Майрод уонна Клавдия Ноговицыннар туһунан кылгастык сырдатар буоллахха, кинилэр 1968 сылтан Болугурдааҕы культура дьиэтигэр дириэктэринэн, методиһынан, уус уран салайааччынан 30-тан тахса сыл култуура сайдыытыгар, дьон сынньалаңын тэрийиигэ үлэлээбиттэрэ, эдэр саастарын эрчимин, үгүс сыраларын биэрбиттэрэ. Yлэлиир кэмнэригэр уус уран самодеятельность бары көрүңнэрин сайыннарбыттара. Кинилэр салайар айар коллективтара, ырыа-үңкүү ансаамбыллара араас таһымнаах фестивалларга, уус-уран самодеятельность көрүүлэригэр, күрэхтэригэр үгүстүк ситиһиилэммиттэрэ. Болугур нэhилиэгин кулууба оройуоннааҕы социалистическай куоталаhыыга хас да төгүл бастаабыта, онтон 1988 сыллаахха республикаҕа бастыҥ үлэлээх кулууп аатын ылбыта. Майрод Александрович Болугур хорун 40-тан тахса сыл айымньылаахтык, бэриниилээхтик салайан кэлбитэ, «Ырыа аргыстаах алгыстаах айан» кинигэ, «Үйэлэргэ уста тур, Кыыс Амма» ноталардаах ырыанньык таhааран үйэтиппитэ. Хорга араас көлүөнэ дьон ырыа алыбар ылларан, күүстээх үлэђэ-үөрэххэ, ситиһиилэргэ кынаттаммыта. Болугур хора Амма улууһугар, Саха сиригэр хорунан ыллааһын искусство көрүҥүн быһыытынан сайдыытыгар бэйэтин сэмэй кылаатын киллэрбитэ. Культура сайдыытыгар сыралаах үгүс сыллаах үлэтин иһин Майрод Александрович «Yлэ ветерана», «ССРС культуратын туйгуна», «Гражданскай килбиэн», «Амма улууһугар культура уонна искусство сайдыытыгар киллэрбит кылаатын иһин», «Саха сиригэр норуот айымньыта сайдыытыгар киллэрбит кылаатын иһин» бэлиэлэринэн наҕараадаламмыта. Култуура үлэһиттэрин 4-с уонна 5-с съезтэрин дэлэгээтинэн талыллыбыта. Клавдия Кузьминична СӨ Бырабыыталыстыбатын, өрөспүүбүлүкэтээҕи култуура үлэhиттэрин идэлээх сойуустарын Махтал суруктарынан, «Амма улууһугар культура уонна духуобунас сайдыытыгар киллэрбит кылаатын иһин», «Саха республикатыгар норуот айымньыта сайдыытыгар киллэрбит кылаатын иһин» бэлиэлэринэн наҕараадаламмыта, «Болугур нэhилиэгин бочуоттаах олохтооҕо», «Саха сирин ытык кырдьаҕаhа» үрдүк ааттары ылбыта.
Күндүтүк саныыр, нэһилиэк, култуура сайдыытыгар элбэх кылааты киллэрбит дьоммутун ахтан, санаан, бэлиэтээн үйэтитэрбит олус кэрэхсэбиллээх. Истиҥ киэһэни тэрийбит Майрод Александрович күндү кэргэнигэр Клавдия Кузьминична Ноговицынаҕа, оҕолоругар, чугас дьонугар, бииргэ ылласпыт, алтыспыт дьонугар СӨ сцена бэтэрээннэригэр, хор кыттыылаахтарыгар, баянынан доҕуһуоллаабыт Василий Алексеевичка уонна М.А. Ноговицын аатынан култуура киинин үлэһиттэригэр барҕа махтал тылбытын тиэрдэбит. Айылҕаттан дэгиттэр талааннаах, Айыылартан айдарыылаах кэрэ киһибит Майрод Александрович дьон-сэргэ дириң ытыктабылын, билиниитин ылан, үүнэр көлүөнэҕэ, биһиэхэ, үтүө холобур буолан өрүү ахтылла туруоҕа.
Евдокия ПЛАТОНОВА