Ахтан-санаан, дириҥ ытыктабылынан аҕыннылар

Дьокуускай куоракка СӨ Бырабыыталыстыбатын 2№-дээх дьиэтин аактабай саалатыгар биллэр судаарыстыбаннай уонна уопсастыбаннай диэйэтэл, СӨ норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, Амма улууһун бочуоттаах олохтооҕо Светлана Николаева төрөөбүтэ 85 сылынан истиҥ кэпсэтии, санаа атастаһыыта буолан ааста.


Светлана Ефимовна Николаева үбүлүөйдээх сааһыгар анаммыт “төгүрүк остуол” тула истиҥ-иһирэх көрсүһүү буолан ааста. Бэлиэ күҥҥэ кини саамай чугас доҕотторо, бииргэ үлэлээн ааспыт кэллиэгэлэрэ муһуннулар. Амма улууһуттан биир дойдулаахтара кэлэн кини чаҕылхай олоҕун ахтан-санаан ылан, истиҥ махталларын биллэрдилэр. Кэпсэтиини СӨ култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга миниистирин солбуйааччы Мария Турантаева салайан ыытта. Ахтан-санаан ааспыт дьон Светлана Ефимовна дьиҥнээх чаҕылхай лиидэр, уопсастыбанньык, араас көлүөнэ дьону бэйэтин тула түмэр кыахтаах киһи буоларын бэлиэтээтилэр.

Көрсүһүү олус истиҥник, хас биирдии кыттааччыга умнуллубат өйдөбүлү уонна сырдык иэйиини хаалларда.

“Бу көрсүһүүгэ биһиги хайаатар да кыттыыны ылан, ытыктыыр киһибит туһунан сылаас тылынан ахтар эбээһинэспит. Биһиэхэ, Бөтүҥ нэһилиэгин олохтоохторугар, кини өрөспүүбүлүкэ таһымнаах улахан салайааччы эрэ буолбакка, кини — бастатан туран, төрөөбүт дойдутун олус таптыыр, кини туһугар сүрэҕинэн ыалдьар, дьиҥ патриот киһи быһыытынан биллэр. Светлана Ефимовна 1941 сыл алтынньы 28 күнүгэр Дьокуускай куоракка төрөөбүтэ эрээри, кини силиһэ-мутуга үйэ-саас тухары биһиги Амма улууспутун, төрөөбүт Бөтүҥмүтүн кытта ыкса ситимнээх. Манна кини оҕо сааһа, эдэр сааһа ааспыта, манна кини салайааччы буолан үүнэн тахсарыгар оҥкула ууруллубута диэххэ наада. Нэһилиэкпитигэр кини тапталлаах аҕата Ефим Николаев сүгэр уулуссалаахпыт. Бу аҥардас Ефим Петрович талааннаах салайааччытын эрэ туһугар буолакка, кини Светлана Ефимовна курдук чаҕылхай кыыһы иитэн таһаарбыт аҕаҕа, дьиэ кэргэҥҥэ ытыктабыл бэлиэтэ буолар. Маны сэргэ Ийэбит искибиэрэ Светлана Николаева аатын сүгэр. Манна билигин нэһилиэк дьоно кэлэн сынньанар таптыыр сирдэрэ буолла. Бу скверга бүгүн элбэх суолталаах тэрээһиннэр ыытыллаллар, ыччаппыт мустар. Ытыктыыр киһибит төрөөбүтэ 85 сылынан искибиэргэ олохтоохтор 85 саҥа маһы олортулар. Бэйэтин олоҕун үгүс сылларын Светлана Ефимовна дьиэ кэргэни, ийэ буолууну уонна оҕо сааһы өйөөһүҥҥэ анаабыта. Онон кини аата Ийэ искибиэригэр үйэтитиллибитэ ураты суолталаах. Светлана Ефимовна төрөөбүт дойдутун хаһан да умнубат этэ. Элбэхтик кэлэрэ, соҕотоҕун буолбакка, өрөспүүбүлүкэ ааттаах-суоллаах дьахталларын — култуура, наука диэйэтэллэрин, уопсастыбанньыктары илдьэ кэлэрэ. Бу сырыылар нэһилиэк дьонугар дьиҥ бырааһынньыкка кубулуйаллара. Ол курдук нэһилиэк дьахталлара мустан, быыстапкалары тэрийэллэрэ, сылаас, иһирэх көрсүһүүлэр уонна сэһэргэһиилэр буолалларын биһиги билигин сылаастык ахтабыт. Оччолорго биһиги дьахталларбыт төһөлөөх туһалаах сүбэни-аманы, өйөбүл тылларын ылбыттара буолуой.

Кини киһини истэр ураты дьоҕурдааҕа, күннээҕи кыһалҕалары быһаарарга көмөлөһөрө, уопутун уонна билиитин үллэстэрэ. Кинини кытта көрсүһүүлэр куруутун да саҥа үрдэллэргэ кынаттыыллара. Мин нэһилиэк баһылыгынан эрдэ үлэлиир сылларбар Светлана Ефимовна миигин кытта элбэхтик сибээстэһэрэ, нэһилиэк олоҕунан, биир дойдулаахтарын кыһалҕаларынан уонна наадаларынан интэриэһиргиирэ. Кини хаһан баҕарар толору кэпсэтиигэ бириэмэ булара, муударай сүбэлэри биэрэрэ, кыаҕынан көмөлөһөрө. Кини өйөбүлүнэн уонна кыттыытынан биһиги олохтоохторбутугар суолталаах элбэх боппуруос быһаарыллыбыта. Бу буолан ааспыт көрсүһүүгэ элбэх киһи тыл этэн, биһиги бэйэбит биир дойдулаахпытынан киэн тутуннубут. Бөтүҥ нэһилиэгин бары олохтоохторун, дьаһалта уонна бэтэрээннэр сэбиэттэрин аатыттан “төгүрүк остуолу” тэрийээччилэргэ дириҥ махталбытын биллэрэбит”, — диэн Бөтүҥ нэһилиэгин баһылыга Саргылана Борисова санаатын үллэһиннэ.

“Амма олоҕо” хаһыат

Читайте дальше