Күн бүгүн Амма улууһун бары нэһилиэктэригэр кураан күннэр тураннар от үлэтэ үгэннээн турар. Сатаҕай нэһилиэгин биир туруу дьиэ кэргэнэ, Орловтар эмиэ кыстык отторун булунар туһугар күннэтэ ходуһаҕа тахсаллар. Аҕа баһылыктара Гаврил Иванович бэлиэтииринэн 40 туоннаны оттуохтара.
“Биһиги оҕолорбут араас улуустартан уонна Дьокуускай куораттан кэлэннэр, сайыммыт саамай эппиэттээх кэмигэр бука бары күүс-көмө буолаллар. Быйыл улууска, ол иһигэр биһиги нэһилиэкпитигэр саас тымныйан, кэмигэр ардаабакка, үрдүк сирдэрбит курааннаатылар, аанньа үүммэтилэр. Арай намыһах сирдэргэ син орто от үүнэн оттуу сылдьабыт. Аны от саҕана уһун ардахтар кэлэн, дохсуннук түһэннэр сорох ходуһаларбыт ууга олордулар. Онон быйыл бары да хойутаан таҕыстыбыт диэххэ наада. Урукку сылларга “абааһы мунньаҕын” иннинэ охсуулар баар эбит буоллахтарына, быйыл оннук буолбата. Ону кытта билэргит курдук эмискэччи баҕайы сэлээркэбит боппуруоһа уустуктары үөскэттэ. Саамай эрэйэ таараҕа өр кэмҥэ биэрбэккэлэр, биир кэм онтон да хойутааһын таҕыста диэххэ наада. Дьэ ол да буоллар, айылҕабыт да тургуттар, уматык да кыһалҕаны үөскэттэр, син быыс –хайаҕас булан, ону хайа сатанарынан бэйэбит быһааран, билигин күүстээхтик оттуу сылдьабыт”, — диэн Гаврил Иванович санаатын үллэстэр.
Сатаҕай нэһилиэгин туруу үлэһит ыала күн бүгүн 30- ча рулоннаахтар, 130 бугуллаахтар. Сайыҥҥы кэмҥэ “Чараҥнаах” бааһынай хаһаайыстыбатын кытта дуогабардаһан үүттэрин таһаллар. Онон сорох сирдэрин рулоннаан биэрбиттэр. Кинилэр бу курдук үлэлээбиттэрэ ырааппыт, онон бу курдук бэйэ бэйэни өйөһөн үлэлиир кыайыылааҕын этэн туран, махталын биллэрэр. Гаврил Иванович бэйэтэ олус рулоннуурга охтубакка, уруккулуу бугуллаан, кэбиһэн оттуурун астынар. Ол да буоллар кыаллар сиргэ аныгы ньыманы туттан, былдьаһыктаах күннэргэ от үлэтин түргэтэтэллэр.
“Саха киһитэ урут уруккуттан сүөһү ииттэн олорор буоллаҕа. Биһиги ол сиэринэн кэргэмминнээн, күндү киһибинээн Балбаарыскабынаан эмиэ сүөһүбүтүн тутан, оттоон-мастаан олорбуппут түөрдүөнтэн тахса сыл буолла. Хаһаайыстыбалаах эрэ буоллахха, “һай-ат” диибит. Онон хара ыал буолуохпутуттан сүөһү тутан кэллибит. Муҥутаан 30 -ча сүөһүлэнэн сылдьыбыппыт. Оҕолорбут кыра эрдэхтэриттэн от үлэтигэр сыстаҕастар. Онон от үлэтэ буолла да, уоппускаларын наардаан кэлэннэр, кыстык тахсар оппутун булууга бары бииргэ түмсэн үлэлиибит. Күтүөттэрим уолаттарым тэҥэ күндү дьон. Бары түмсэрбит бэйэтэ туспа кэрэ кэм буоллаҕа. Сүөһүлэрбитин аччатар санаабыт суох. Ол гынан баран бу быйыл буолбут уустуктар салҕаннахтара, боппуруос ыарыан сөп. Онон тыа сирин дьонугар уматыкка игин араас мэһэйдэри үөскэппэккэ, судургутук быһааран, төбөҕө бэриллэр субсидияны кэмигэр ыыталлара буоллар диэн баҕалаахпыт”, — диир Гаврил Иванович.
Орловтар хаһаайыстыбаларыгар билигин 16 ынах сүөһүлээхтэр. Мантан алтата ыанар ынах. Онон үүт –ас барыта бэйэлэрин киэнэ. Ону сэргэ уонтан тахса сылгылаахтар, өссө эбии түргэнник ситэр салааҕа алта индюктаахтар, 30-ча кууруссулаахтар. Гаврил Иванович бэйэ дьарыктаах буолан үс нэһилиэги ыраас уунан хааччыйар “Сата” тэрилтэлээх.
Бу күннэргэ техника моһуоктаан Алтаҥҥа, Сатаҕайга кыайан тиэрдибэккэ олоробун диэн этэр. Техника өрөмүөннэҕинэ, хайаатар да салгыы хааччыйар санаалаах. Бу курдук тыа сирин үлэһит дьоно күн соло буолбакка, үтүө күнү-дьылы былдьаһа үлэ-хамнас үөһүгэр сылдьаллар. Гаврил Иванович уустуктар син биир баар буолаллар, ол гынан баран онтон тохтоон хаалбакка, хороҕор муостаахтарбытын, сыспай сиэллээхтэрбитин этэҥҥэ кыстатар туһугар үлэлиибит-хамсыыбыт. Арай көрүллэр көмөлөр салгыы тохтообокко, кэмигэр кэлэллэрэ буоллар, тыа дьонугар улахан өйөбүл буолуо этэ диэн санаатын тириэрдэр.
“Амма олоҕо” хаһыат