Соморсунаааҕы Баһылай Харысхал аатынан норуот айымньытын дьиэтигэр Булчут уонна Аҕа күнүнэн, биир дойдулаахпыт Спиридон Старостин «Трофейнай булт» диэн документальнай киинэтин бар дьонугар буруолаппытынан аҕалан сүрэхтээтэ.
Киинэҕэ аан дойдуга, Россияҕа трофейнай булт хайдах, хаһан тэриллибитин туһунан сэдэх историческай докумуоннар, архыып матырыйааллара киирбиттэр. Саха сиринээҕи булт обществоларын үлэлэрэ сырдатыллыбыт. Аан дойду үрдүнэн биирдиилээн трофейнай булт биллэр сүгүрүйээччилэрин ситиһиилэрэ, Сэбиэскэй Сойуус да кэмигэр сахабыт сиригэр маннык булт көрүҥүнэн дьарыктанар омук дьоно кэлэ бултаан барбыт сэдэх матырыйааллара бааллар. Киинэттэн биир дойдудаахпыт Спиридон Старостин аҕыйах сыл иһигэр трофейнай булдунан дьарыктанан, Дойдуга 20-с, Саха сириттэн бастакынан үрдүк ситиһиилээх дьон ахсааныгар киирбитин билэн үөрдүбүт, сөхтүбүт. Спиридон Спиридонович бэйэтэ “Сонор” диэн трофейнай булт көрүҥүнэн дьарыктанар түмсүү тэринэн айымньылаахтык үлэлээн, атын булду таптааччылар кулууптарын кытта сүбэлэһэн, Саха сиригэр Трофейнай булт үрдүк чыпчаалын чопчулуур балаһыанньа оҥорбуттарын билиһиннэрдэ. Онно 10 араас, туртастан саҕалаан улахан булду бултаабыт булчут киирэрин биллэрдэ, эдэрдэри онно киирсэргэ ыҥырда. Биһиги нэһилиэктэн эдэр булчут Дьулустан Караканов бастакы улахан булда, Трофейнай булт кээмэйигэр эппиэттиирин, иккис миэстэни ылбытын туоһулуур мэктиэ суругу үөрүүлээх быһыыга тутта.
Спиридон Спиридонович бу киинэтэ дойдутугар көрдөрбүт 3-с киинэтэ буолар. Бастакынан «Ленин холкуос олоҕо» киинэни, холкуос 100 сыллаах үбүлүөйдээх ыһыаҕар, Василий Кустуктуров устубут матырыйаалларыгар олоҕуран, аҕалара, холкуос кылаабынай суоччута Спиридон Старостин суруйан хаалларбыт чахчыларыгар олоҕуран оҥорбута. Икккис киинэтэ Кыайыы 80 сылын көрсө, ийэтин, тыыл, үлэ бэтэрээнэ, Соморсун нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо, улахан дьиэ кэргэн амарах ийэтэ, эбэтэ Вера Васильевна Старостина туһунан «Олох суола» диэн буолар. Манна былыргы удьуордарыттан саҕалаан, оҕо сааһын, олорбут олоҕо арылхайдык арыллар. Бу киинэҕэ мындыр саха дьахтара олоҕун тиһэх күннэригэр диэри дьиэ кэргэнигэр, оҕолоругар, сиэннэригэр дириҥ таптала, бэриниитэ иһирэхтик бэриллэр. Спиридон Спиридонович киинэтин биир дойдулаахтарыгар Аан дойду дьахталларын күнүнэн бэлэх ууммута.
Үһүс киинэтин дьоро киэһэтигэр Булчут кунунэн бар дьонугар босхо сүүйүүлээх оонньуу оонньотон, сааскы бултка аналлаах дьоьун бэлэхтэринэн биир дойдулаахтарын үөртэ. Маны таһынан нэһилиэккэ бастакынан ыытыллар “Дьалысхан-2025” буранынан күрэххэ уонна буолаары турар улуустааҕы “Куйуур-2025” тэрээһиҥҥэ бэйэтин дьоһун бириистэрин туруорда.
Спиридон Спиридоновичка кэрэхсэллээх үлэтин түмүгэ, биир саҥа айымньыта – киинэтэ дьон сэргэ дьүүлүгэр тахсыбытынан, аан дойдуга кэрэхсэнэр Трофейнай булт көрүҥэр, Дойдуга үрдүк ситиһиилэри ситиспитинэн истиҥ эҕэрдэбитин тиэрдэбит, дойдугар, дьоҥҥор-сэргэҕэр бэриниигэр, тапталгар истин махталбытын тиэрдэбит. Баҕарабыт маннык үтүө баҕа санааларын туола туралларыгар, чэгиэн буолуҥ, киэн аартыккар ситиһии, дьол-соргу аргыстастын.
Надежда БЕЛОЛЮБСКАЯ