Үтүө киһи аатын үйэтитиигэ инники былааннар торумнаннылар

Дьокуускай куоракка, СӨ Бырабыыталыстыбатын 2 нүөмэрдээх дьиэтин аактабай саалатыгар уопсастыбаннай диэйэтэл, история билимин кандидата, Саха АССР наукаларын үтүөлээх диэйэтэлэ Василий Назарович Чемезов төрөөбүтэ 110 сылыгар анаммыт тэрээһиннэри түмүктүүр, инники былааннары торумнуур ыллыктаах кэпсэтии буолан ааста.


Бу тэрээһиҥҥэ Эмис нэһилиэгэ улахан дэлэгээссийэнэн киирэн, кэлбит ыалдьыттары сахалыы үөрэ-көтө, тойугунан, саламаатынан, арыылаах алаадьынан, итии чэйинэн айах тутан көрүстүлэр. Саалаҕа киириигэ Василий Назаровичка анаммыт стендэ, кини малларын, үлэлэрин көрдөрөр быыстапка турбут.

Кэпсэтиини Амма улууһун култуураҕа уонна норуот айымньытыгар салалтатын салайааччыта Иван Иванов ыытта. Эҕэрдэ тылларын СӨ үөрэххэ уонна наукаҕа миниистирэ Ньургууна Соколова, Ил Түмэн тутууга, олох-дьаһах коммунальнай хаһаайыстыбатыгар уонна энергетикаҕа сис кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Александр Корякин уонна Амма улууһун баһылыга Степан Кузьмин тириэртилэр.

 

Кэпсэтиигэ Василий Чемезов Саха сирин историятын үөрэтиигэ, сурук-бичик сайдыытыгар, үөрэхтээһин сайдыытыгар киллэрбит кылаатын туһунан бэрт интэриэһинэй иһитиннэриилэр буоллулар. Ол курдук бэйэлэрин санааларын уонна этиилэрин  Василий Назарович таһаарыылаахтык уонна айымньылаахтык үлэлээн ааспыт гуманитарнай чинчийэр институтун  дириэктэрэ Сардана Боякова, СӨ наукаларын академиятын төрөөбүт тылы үөрэтии,  харыстааһын уонна сайыннарыы Киинин салайааччыта, педагогическай билим дуоктара, профессор Феодосия Габышева, Саха норуодунай суруйааччыта Дмитрий Наумов, СӨ национальнай архыыбын дириэктэрин солбуйааччы Наталья Степанова, Эмис нэһилиэгин баһылыга Прокопий Бубякин, Василий Назарович төрөппүт соҕотох кыыһа Елизавета Чемезова, чугас аймаҕа Юрий Чемезов, В.М. Новиков- Күннүк Уурастыырап аатынан Эмис орто оскуолатын дириэктэрин иитэр үлэҕэ солбуйааччыта Дария Захарова, кыраайы үөрэтээччи, история билимин кандидата Владимир Пестерев, аймаҕа Василий Чемезов, А.Е. Кралин аатынан Абаҕа агроскуолатын дириэктэрэ Людмила Александрова тириэртилэр, РФ үтүөлээх суруналыыһа, «Кыым» хаһыат ырытааччыта Владимир Степанов Василий Назарович наукаҕа да, үөрэхтээһиҥҥэ да оҥорбут кылаатын чопчулаатылар.

Иһитиннэриилэргэ киирбит этиилэринэн инники үлэни торумнуурга “төгүрүк остуол” резолюция ылынна. Онно сүрүннээн Василий Чемезов аатын үйэтитиигэ хас биирдии туһааннаах салааларынан туох оҥоһуллуохтааҕа ыйылынна. Ол курдук СӨ Үөрэххэ уонна наукаҕа министиэристибэтэ, билим уонна үөрэтэр тэрилтэлэр, чуолаан гуманитарнай чинчийэр институт, национальнай архыып, Амма улууһун дьаһалтата, үөрэҕин салалтата, Амматааҕы киин бибилэтиэкэ, Эмис нэһилиэгин дьаһалтата, сырдатар-көрдөрөр эйгэ, уопсастыбаннас уонна аймахтар өттүлэриттэн Василий Чемезов аатын үйэтитиигэ, кини оҥорбут үлэтин, кылаатын кэлэр кэнчээри ыччакка тириэрдэргэ туох оҥоһуллуохтааҕа сурулунна. Манан сиэттэрэн салгыы үлэ баран, сорох түмүктэрэ төрөөбүтэ 115 сылыгар көстүөхтээх. Бу резолюцияҕа биир сүрүн соругунан кини үөрэммит, аан бастаан үөрэххэ-билиигэ үктэммит Эмис оскуолата хаарбах туруктааҕынан саҥа оскуола тутуута, Аҕа дойду улуу сэриитин кэмигэр оҕо дьиэлэрин арыйан тыһыынчанан оҕолору тыыннаах хаалларан, үөрэхтээх оҥортообут үтүөтүн үйэтитэргэ Абаҕа нэһилиэгэр баар оҕо дьиэтэ буолан турбут, Абаҕа пионердара сэриилэспит, Абаҕаны турууласпыт дьиэлэрин сөргүтэн, өрөспүүбүлүкэ түмэлэ оҥоруу киирдилэр. Тэрээһиҥҥэ үбүлүөйдээх сылынан ыытыллыбыт тэрээһиннэргэ көхтөөх кыттыыны ылбыт дьоҥҥо эҕэрдэ, Махтал суруктар уонна Василий Чемезов мөссүөннээх бэлиэлэр туттарылыннылар. Ол курдук СӨ Ил Түмэн сис кэмитиэтин Махтал суругунан Эмис нэһилиэгин баһылыгын солбуйааччы Айталина Кириллина, үлэ бэтэрээнэ, СӨ култууратын туйгуна Наталья Константинова, “РИК Автодор” Ауо болуотунньуга Василий Соловьев, “Сонор” кыраайы үөрэтэр кулууп салайааччыта, үлэ бэтэрээнэ, СӨ култууратын туйгуна Маргарита Уварова, Василий Чемезов төрөөбүтэ 110 сыллаах үбүлүөйгэр тахсыбыт анал бэлиэнэн төрөппүт кыыһа Елизавета Чемезова, бииргэ төрөөбүт быраатын уола Юрий Чемезов,  СӨ Үөрэххэ уонна наукаҕа миниистирэ Ньургууна Соколова, Арассыыйа наукаларын академиятын Сибиирдээҕи салаатын  гуманитарнай чинчийэр уонна аҕыйах ахсааннаах хотугу норуоттар кыһалҕаларын институтун дириэктэрэ Сардана Боякова, Амма улууһун баһылыга Степан Кузьмин, прозаик,очеркист, история билимин кандидата Владимир Пестерев, СӨ Наука уонна үөрэххэ министиэристибэтин Махтал суругунан педагог -тэрийээччи Матрена Владимирова наҕараадаланнылар.

“Бүгүн буолбут кэпсэтиигэ элбэх киһи кыттан, санаатын үллэһиннэ, Василий Назарович киллэрбит кылаатын чопчулаатылар. Манан сиэттэрэн көрдөххө, кини өр сылларга наука эйгэтигэр үлэлээбитэ, онно болҕомтобутун ууран үлэлиэхпитин наада. Этиллибитин курдук архыыбынай ыспыраапкалар да буоллун, үлэтин чинчийии да өртүнэн үлэ өссө барыахтаах. Тахсыбыт кинигэлэрэ, быһаарыыны ылыммыт бирикээстэрэ, саха тылын алфавита киэҥ эйгэҕэ тахсарыгар үлэлэрэ үөрэтиллиэхтэрэ, ырытыллыахтара. Василий Назарович Аҕа дойду сэриитин ыарахан кэмнэригэр биһиги министиэрстибэбитин салайбыта. Онно кини ылыммыт ыллыктаах быһаарыылара үгүс оҕону хоргуйууттан быыһаабыттара. Ону дьон билиҥҥэ диэри махтана саныырын бүгүн ахтыы оҥорбут дьон иһитиннэрдилэр. Маны сэргэ бүгүҥҥү кэпсэтиигэ кини үөрэммит оскуолатын тутуутун туруорустулар. Ол биһиэхэ бэбиэскэҕэ баар. Амма улууһун дьаһалтатын кытта бу боппуруоска үлэлэһэбит. Үбэ-харчыта көрүллүннэҕинэ оскуола -сад тутуллан үлэҕэ киириэҕэ. Биһиги оҕолорбут сөптөөх усулуобуйаҕа үөрэнэллэрин уонна иитиллэллэрин хааччыйыахтаахпыт”, — диэн СӨ Үөрэххэ уонна наукаҕа миниистирэ Ньургууна Соколова санаатын үллэһиннэ.

“Амма олоҕо” хаһыат

Читайте дальше